Οι μορφές στην τέχνη επανέρχονται. Κάθε εποχή μπορεί να φέρει νέα υλικά ή τεχνολογίες, όμως οι βασικές ανάγκες έκφρασης παραμένουν ίδιες. Ο κύκλος, η ανθρώπινη φιγούρα, το φως, ο συμβολισμός – όλα επαναχρησιμοποιούνται, μεταμορφώνονται, αλλά δεν χάνονται. Ο Μιρό μιλά με αφηρημένα σύμβολα· ο Μιχαήλ Άγγελος με μάρμαρο και σώμα. Και οι δύο, όμως, μιλούν για την ανθρώπινη ύπαρξη.
Η επανάληψη δεν είναι έλλειψη φαντασίας. Είναι βαθιά σύνδεση με τη συλλογική μνήμη. Ένα μοτίβο σε ένα αρχαίο αγγείο μπορεί να “συνομιλεί” με ένα σύγχρονο installation. Η τέχνη δεν εξελίσσεται γραμμικά – κινείται κυκλικά, σπειροειδώς, ανακαλώντας μορφές και επανερμηνεύοντας σημασίες.
Η διαχρονικότητα της τέχνης δεν σημαίνει ακινησία· σημαίνει αντοχή. Οι μορφές μεταφέρουν νοήματα που διαπερνούν εποχές και πολιτισμούς. Ένα γλυπτό του Ροντέν μπορεί να συγκινεί έναν σημερινό θεατή όπως και έναν του 1900. Αυτό οφείλεται στην ανθρώπινη σύνδεση που υποβόσκει – σε αυτό το άρρητο “κάτι” που αγγίζει.
Η τέχνη, με τις μορφές της, μάς υπενθυμίζει ότι δεν είμαστε μόνο ό,τι ζούμε τώρα. Είμαστε και ό,τι κουβαλάμε από πριν. Και αυτό κάνει την τέχνη όχι απλώς όμορφη, αλλά ουσιώδη.
